Çin ekonomisine yönelik endişeler piyasalara tedirginlik getirdi. (Dünya Gazetesi-Ekonomi, 23 Eylül 2014)

ABD hisselerinden pamuk ve bakır fiyatlarına kadar birçok farklı piyasada Çin ekonomik büyümesine yönelik endişelerin baş göstermesiyle fiyatlar aşağıya indi.

Bu düşüşleri hızlandıran neden ise Çin Maliye Bakanı Lou Jiwei'nin son dönemlerde zayıf büyümeye işaret eden verilere rağmen para politikasında bir değişiklik olmayacağı açıklamasını yapmasıydı.

Lou'nun açıklamaları Çin'in yılsonu ekonomik büyüme hedefi olan yüzde 7.5'lik oranı tutturamayacağı yönünde yorumlandı. Bu varsayım Çin'den gelen taleple beraber arzın dar olduğu ve fiyatların yüksek olduğu emtia piyasalarını karıştırdı. ABD hisseleri gerilerken, Avustralya ve Brezilya gibi emtia ithalatı yapan ülkelerin para birimlerinde değer kaybı görüldü.

Bundan en çok darbeyi alan sektörler arasında metal sektörü bulunuyordu. Çin bakır, nikel ve çinko gibi sanayi hammaddelerinin açık ara en büyük müşterisi. Bununla beraber Çinli madenciler son dönemde hızlı ekonomik büyümeyle başa çıkabilmek için yüksek miktarda mineral çıkarırken, ekonomik büyümede görülecek en ufak bir yavaşlama bile bu üretimin aşırı arzla sonuçlanması riskini doğuruyor.

HSBC Holding tarafından bu sabah açıklanan verilere göre Ağustos ayında 50.2 olan Çin imalat sektörü satın yöneticileri endeksi (PMI) Eylül ayında 50.5'e yükseldi.

Çin Maliye Bakanı'nın açıklamaları bazı para yöneticileri arasında küresel ekonomik büyümeye dair endişeler oluşturdu. Bugün erken saatlerde Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0.2 aşağıda ve Çin Şanghay Bileşik endeksi yüzde 0.2 yukarıda işlem görüyordu.

Metallere bakılacak olursa nikel fiyatları yüzde 4.2 düşerek ton başına 17,025 dolara, çinko yüzde 1.5 değer kaybederek ton başına 2,240 dolara, bakır da yüzde 1.6 değer kaybederek pound başına 3.038 dolara geriledi.

Değer kaybı diğer emtia ürünlerine de yansıdı. Brent petrol vadeli fiyatları yüzde 1.4 düşerek neredeyse Haziran 2012'den bu yana en düşük seviyeye yaklaştı. Pamuk fiyatları da Çinli yetkililerin tekstil ürünlerine yönelik ithalatın keskin bir şekilde azaltılacağı açıklamalarını yapması sonrası neredeyse 5 yılın dibine indi.

Bu sabah imalat verilerinin açıklanmasıyla beraber metal fiyatlarının gidişatı karışık olurken, bakır ve kurşun yüzde 0.5 yükseldi, nikel yüzde 0.2 düştü.

Çin Nisan ayında uygulamaya koyduğu bir paketle beraber ekonominin konut sektörü gibi emtiayı çok kullanan sektörlerin de aralarında bulunduğu bazı kısımlarını canlandırmayı amaçladı. Fakat analistler geçtiğimiz hafta açıklanan büyük bankalara kredi yardımı yapma önleminin çok büyük bir etki göstermesini beklemiyor.

Bu ve Lou'nun açıklamaları yatırımcıların emtia piyasalarına Çin'den çok fazla destek gelmeyeceği görüşüne kapılmalarına yol açtı. Çin hükümeti bunun yerine ekonomide yaşanan aksaklıkları gidermeyi ve daha az ihracata ve daha fazla yerel talebe bağımlı bir ekonomik modeli oturtmaya çalıştıklarını belirtiyorlar.

Hermes Investment Management emtia analisti Joseph Murphy, "Bence genişleme bakımından daha fazla bir şey yapmamaları oldukça büyük bir sürpriz ama bize uzun zamandır anlattıkları şey bu. Sürpriz olmasının tek nedeni piyasaların belki de daha fazlasını bekliyor olmasıydı" yorumunu yaptı.

Çin'e yönelik endişelerle beraber doların son günlerde yaşadığı güçlenme de emtia piyasalarında ağırlığını gösterdi. Kontratlar genellikle dolar üzerinden yapıldığı için para birimi değer kazandığında fiyatlarda düşüş görülüyor ve bu da son dönemlerde Fed'in faiz artıracağı tahminleriyle beraber piyasada daha çok görülmeye başlandı. ABD ve ortakları arasındaki faiz oranı farkının yükselmesi genelde doların güçlenmesini sağlıyor.

 

23.09.2014