Yeni Türk Ticaret Kanunu ile dijital şirketlere geçiş (Hürriyet, Yenibiriş-Kadri Demir-16 Agustos 2012)

Yeni Türk Ticaret Kanunu (TTK) ile birlikte ticaret yapma şekillerine çok yeni kavramların geldiği ve ticaretin yol haritasının yeniden yazıldığı bir döneme giriyoruz. Yeni TTK’nın teknoloji alanındaki yenilikleri ile; şirketlerin bürokrasiden uzak, maliyetleri azaltıcı ve verimli çalışmalarına imkan sağlayan düzenlemeler getirmekte olduğunun farkında olmalıyız. Teknoloji kullanımını içeren maddeleri başlıklar altında sizlerle paylaşacağım.

Ticaret sicil kayıtlarının elektronik ortamda tutulması, depolanması ve erişimi

“Ticaret sicil kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasına ilişkin usul ve esaslar tüzükle gösterilir. Bu kayıtlar ile tescil ve ilan edilmesi gereken içeriklerin düzenli olarak depolandığı ve elektronik ortamda sunulabilen merkezi ortak veri tabanı Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde oluşturulur.”

İlk aşamada yerel daha sonraki aşamalarda merkezi bir “Elektronik Ticaret Sicili”nin kurulması, tescil ve ilana tabi konuların düzenli olarak kaydedilmesini ve elektronik ortamda kullanıcılara sunulabilmesi amaçlanmaktır.

Fatura ve teyit mektuplarının elektronik ortamda oluşturulması ve saklanması

“Tarafların açıkça anlaşmaları ve 18. maddenin üçüncü fıkrası saklı kalmak şartıyla ihbarlar, ihtarlar, itirazlar ve benzeri beyanlar, fatura, teyit mektubu, iştirak taahhütnamesi,toplantı çağrıları ve bu hüküm uyarınca yapılan elektronik gönderme ve elektronik saklama sözleşmesi, elektronik ortamda düzenlenebilir, yollanabilir, itiraza uğrayabilir ve kabul edilmişse hüküm ifade eder.”

Yeni TTK, firmaların gönderdiği her türlü fatura, teyit mektubu gibi basılı evrakın elektronik ortamda saklanabilmesini mümkün kılmaktadır.

Defterlerin elektronik ortamda tutulması


“Defterler ve gerekli diğer kayıtlar, olgu ve işlemleri saptayan belgelerin dosyalanması şeklinde veya veri taşıyıcıları aracılığıyla tutulabilir; şu şartla ki, muhasebenin bu tutuluş biçimleri ve bu konuda uygulanan yöntemler Türkiye Muhasebe Standartları’na uygun olmalıdır.”
Kanundaki yeni düzenlemeler; kanuni defter ve belgelerin eskiden olduğu gibi fiziki olarak saklanabileceği gibi veri taşıyıcıları aracılığıyla yani elektronik ortamda da saklanabilmesine imkan vermektedir.

Genel kurul çağrılarının elektronik posta, yönetimsel hakların elektronik imza ile gerçekleştirilebilecek olması


“Şirket sözleşmesinde veya esas sözleşmede düzenlenmiş olması şartıyla, sermaye şirketlerinde yönetim kurulu ve müdürler kurulu tamamen elektronik ortamda yapılabileceği gibi, bazı üyelerin fiziken mevcut bulundukları bir toplantıya bir kısım üyelerin elektronik ortamda katılması yoluyla da icra edilebilir.”

Kanundaki elektronik genel kurul ve yönetim kuruluna ilişkin hüküm ile yukarıda bahsi geçen kurumsal yönetime şeffaflık prensibi getirilmekte ve şirket yönetimine katılımın en üst düzeyde olmasına imkân sağlanması amaçlanmaktadır.

Sermaye şirketleri için internet sayfalarının hazırlanması


“Her sermaye şirketi, bir internet sitesi açmak, şirketin internet sitesi mevcutsa bu sitenin belli bir bölümünü aşağıdaki hususların yayımlanmasına özgülemek zorundadır.”

Sermaye şirketlerine web sitesi açma ve belli bölümlerinde kanunla belirlenecek bilgilerin yer alması zorunluluğu getirilmektedir.

Kayıtlı e-posta sistemi


“Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.”

Şirketlere ait kayıtlı elektronik posta adresleri oluşturulacaktır. Bu kayıtlı elektronik posta adresi tebligat, ihtar ve ihbarlarda kanuni iletişim platformu olarak kullanılabilecektir. Bu yapı ile bir ticari ilişkide tarafların güvenli olarak işlem yapmasının sağlanması, elektronik belgelerin, beyan ve açıklamaların gönderilmesi ve alınması amaçlanmaktadır.

Güvenli elektronik imza ve zaman damgası


“Ticaret şirketleri ile gerçek ve tüzel kişi diğer tacirlere ilişkin olarak, bu Kanunun zorunlu tuttuğu bütün işlemler elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile de yapılabilir. Bu işlemlerin dayanağı olan belgeler de aynı usulle elektronik ortamda düzenlenebilir. Zaman unsurunun belirlenmesi gereken ve yönetmelikte düzenlenen hallerde güvenli elektronik imzaya eklenen zaman damgasının tarihi, diğer hâllerde merkezî veri tabanı sistemindeki tarih esas alınır.”

Tacirler arasındaki ticari ilişkilerdeki bütün işlemler için güvenli elektronik imza kullanım imkânı verilmiştir. Ayrıca işlemlerin yapılış esnasında zaman damgasının yer alması istenmektedir. Güvenli elektronik e-imza, bu konuda yeterliliğini sağlamış ve güvenlik sertifikalarını almış özel şirketler tarafından sağlanmaktadır.

Yeni Türk Ticaret Kanunu ve onu izleyecek ikincil düzenlemelerle, yalnızca iş yapış şekillerinin etkilenmediğini, önemli yapısal değişikliklerin ve yeni iş modellerinin de dâhil olduğu gelişmelerin kaçınılmaz olacağını dikkate almalıyız.

30.09.2012