Bor Türkiye'nin yüz akı olacak (Türkiye Maden Portalı, 4 Eylül 2013)

Bor kimyasalı ile kimya sektöründe 30 civarında yeni patent geliştirmeye başlayan Eti Maden İşletmeleri, bor zenginliğini geliştirmesiyle Türkiye'nin yüz akı olacak.

Kurum geliştirdiği Ar-Ge faaliyetleri ile de bir 'Ar-Ge Üretim Merkezi' gibi çalışıyor.

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürü Dr. Orhan Yılmaz, bor kimyasalı ile kimya sektöründe 30 civarında yeni patent geliştirmeye başladıklarını, tek başına stratejik bir ürün olmayan bor kimyasalının diğer kimyasallarla birleşmesinden sonra şimdi bor ürününün Türkiye'nin yüz akı olduğunu söyledi. Üretilen borun yüzde 97'sinin dünyada 84 ülkeye ihracatın yapıldığını dile getiren Genel Müdür Yılmaz, kurumun 1 kilogram dahi bor cevheri satışının olmadığını, satışlarının yüzde 92'sinin bor kimyasalı, yüzde 8'inin ise konsantre ürünlerden oluştuğunu söyledi.

LCD Ekran Yaygınlaştı

'Bor kimyasallarında yapılacak her şeyi biz yaparsak abat oluruz' diye bir durumun olmadığını ifade eden Yılmaz, 'Bor kendi kendini sattırmaz. Hiçbir sektörde baş aktör değildir, figürandır. Kutuplar hariç, en doğudan en batıya, dünyanın her yerine ihracat yapıyoruz. LCD ekranların yaygınlaşmasının en önemli nedeni biz olduk. LCD'yi borik asitten biz geliştirdik. Şimdi Kütahya Emet'te yıllık 350 bin ton borik asit çıkaracağız' diye konuştu.


1 Milyon Tonluk Pazar

Yılmaz, 'Bor sahalarında başka madenler var. Ciddi paralar harcayıp, yeni metalik maden arayacağız. Eskişehir Sivrihisar'da toryum sahasında uranyum, seryum, lantan, neodyum, barit ve florit gibi 1 milyon ton nadir toprak elementi tespit ettik. 10 yıl süreyle yılda 10 bin ton nadir toprak elementi ve buna bağlı olarak yılda 250 ton toryum, 72 bin ton barit ve 70 bin ton florit üretimi yapılacak. Proje ile yılda 1 milyar dolar satış hasılatı öngörüyoruz' dedi. Güney Afrika'da 18 milyon tonluk ferro krom rezerviyle ilgili 1000 tonluk bir satış anlaşması yaptıklarını belirten Yılmaz, bunun kendilerine 1 milyon tonluk bir pazar getireceğini söyledi. Yılmaz ayrıca, Ferro kromda alım anlaşması yapıldığını, yılda 100 milyon dolarlık satış gerçekleştireceklerini söyledi.

Ciro 3 Kat Arttı

Yılmaz, Hazine'ye 1987 yılına kadar tek bir kuruş ödeme yapmayan Eti Maden'in, 2011 yılında 850 milyon dolar satış yaptığını ve 487 milyon lira kar elde ettiğini kaydetti. Böylece 2000'li yıllardan bu yana cironun 3 katına ancak karın ise 26 kat arttığına dikkat çekti.


Elektrikli Otoların Pilleri Üretilecek

Yılmaz, '11 milyon dolarlık projeyi Kalkınma Bakanlığına gönderdik. Lidyum karbonat üretmeye başlayacağız. Eskişehir Kırka’ da yapılacak. Otomotiv sanayinde elektrikli otomobillerin bataryalarında kullanılacak. Bol miktarda ihtiyaç var. Dünyada en fazla Şili'de üretiliyor. Onu Türkiye'de üreteceğiz. Yatırıma başlayıp, prosedürler bittikten yer teslimden sonra 1,5 yılda tamamlanacak. İhale ile fabrikayı inşa ettireceğiz, bize teslim edecek. Biz işleteceğiz' diye konuştu.



Türkiye'deki rezervler ve kullanıldığı sektörler

Bor ürünlerinin ağırlıklı olarak cam, deterjan, tarım, seramik alanlarında kullanıldığını belirten Genel Müdür Yılmaz, kurumun işlettiği dört havzadaki (Emet, Kırka, Bigadiç ve Kestelek) bor bileşikleri rezervinin 3.3 milyar ton olduğunu kaydetti. Yılmaz, Emet'teki kolemanitin 1,8 milyar ton, Kırka'daki tinkalin 850 milyon ton, Bigadiç'teki kolemanit ve üleksitin 640 milyon ton, Kestelek'-teki kolemanit rezervinin ise 5.6 milyon ton olduğunu belirtti.


30 projeye daha patent alınacak

Kurumun bor kimyasalı üzerinden 4 alanda patent geliştirdiğini söyleyen Genel Müdür Orhan Yılmaz, '4'üncü patentimiz Kalsinasyon ve sperasyon denilen, karbon tutulumu ile ilgili baca gazında karbondioksitin ayrışması ile oldu. Yine dünyada camın en temel girdisi olan ve 60 milyon ton olarak kullanılan soda yerine, şimdi hiç kullanmadan bordan cam üreteceğiz. Deneme çalışmaları çok iyi çıktı. Nano teknolojiye giriyoruz. Birçok alanda 30'un üzerinde çalışma var. 4'ünün patentini aldık' dedi.

 

04.09.2013