İş güvenliği uzmanınız hazır mı? (Prof. Dr. Şükrü KIZILOT, Hürriyet İK, 13 Ocak 2014)

01 Ocak 2014 itibariyle 520 bin işyerinde işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve hemşire çalıştırılması mecburi oldu. Yasa hangi tür işyerlerini kapsıyor, Prof. Dr. Şükrü Kızılot kaleme aldı.

Cok kişi farkında değil. Fakat 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren sayısı 520 bini bulan “tehlikeli ve çok tehlikeli” iş yerlerinde,

- İş yeri hekimi,

- İş güvenliği uzmanı,

- Hemşire (yardımcı sağlık personeli) çalıştırılması gerekiyor.

Leblebi-çekirdek imal edenler, deniz balıkçıları, kavun-karpuz yetiştirenler hatta hamamlar bile “tehlikeli iş yeri” sınıfında yer alıyor.

Sadece hamamlar değil;

saunalar, kaplıcalar, ılıcalar, içmeceler, zayıflama salonları, masaj salonları, solaryum salonları, “tehlikeli işyeri” sayılıyor.

İnanmayanlar 29 Mart 2013 tarih ve 28602 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan İş Sağlığı ve İş Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Tebliği, 96.04 pozisyona bakabilirler.

Bir işçi dahi çalışsa

50’nin üstünde çalışanı olan işyerlerinde ise uygulama daha önce başlamıştı, şimdi tehlikeli ve çok tehlikeli işyerli bir kişi dahi çalıştırsa bu 3 personeli çalıştırmak zorunda.
 

Tehlikeli işyerlerine mobilya imalatı, deniz balıkçılığı, şampuan imalatı, çanak, çömlek ve vazo imalatı, arıcılık, kümes hayvanları yetiştiriciliği, gıda ürünleri imalatı, süt ve peynir imalatı,  kavun karpuz yetiştirilmesi, zeytin, çay ve fındık yetiştirilmesi, yapma çiçek imalatı, çatal, bıçak imalatı gibi pek çok sektör giriyor.

Berber, kuaför, cilt bakımı, kaş alma, ağda, manikür, pedikür ve benzeri hizmetleri sunan güzellik salonları da, tehlikeli iş yerleri sınıfında yer alıyor.

Endişeye gerek yok

İş yerinde öteden beri çalışanlara ek olarak, yukarıdaki üç kişinin daha istihdam edilecek olması nedeniyle, “Biz bu üç kişiyi nereye oturtacağız, bir ay boyunca ne iş vereceğiz, en önemlisi üç kişiye birden her ay dünyanın maaşını nasıl ödeyeceğiz?” diye endişe edenler olabilir. Endişeye gerek yok. Bunlar, iş yerinde sürekli bulunmayacaklar. Kaldı ki dışarıdan “ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden, hizmet alınması da mümkün olabilecek. Böyle olunca, bu üç kişinin maliyeti çok düşük olacak.

10 işçiden az çalıştırana özel avantaj

İş yerinde öteden beri çalışanların sayısı 10’dan az ise, bunların iş sağlığı ve güvenliği masrafları, Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanacak. Ancak masrafların karşılanması, yukarıda belirtilen üç kişinin istihdamını veya bu üç kişi için dışarıdan hizmet alınmasına engel değil.

İşverenlerin destekten yararlanabilmeleri için prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde kuruma vermeleri gerekiyor. Sağlanacak destek bedeli, işyerinin tehlike sınıfı ve kuruma bildirilen sigortalı sayısı ile sigortalıların çalıştıkları gün sayısı esas alınarak, her bir iş yeri için ayrı ayrı tespit edilecek.

Her ay 14 bin TL ceza

İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve hemşire çalıştırmayan veya bu hizmetleri veren “iş güvenliği ve sağlık hizmetleri birimleri ile anlaşmayan iş yerlerine, her ay için, toplam 14.002 TL idari para cezası” kesilecek (5.601 TL iş güvenliği uzmanı, 5.601 TL iş yeri hekimi, 2.600 TL de yardımcı sağlık personeli için olmak üzere, toplam 14.002 TL). Buna göre, örneğin 6 ay için kesilecek ceza (6 x 14.002) 84.012 TL olacak. Bu ceza bir işçi çalıştıran iş yerine de 100 işçi çalıştıran iş yerine de aynı tutarda uygulanacak.

İşyeri hekimlerinin çalışma süreleri

İş yeri hekimleri;

- 10’dan Az Çalışanı olan ve Az Tehlikeli Sınıfta Yer alan İşyerlerinde:

Çalışan başına yılda en az 25 dakika

- Diğer İşyerlerinde:

1) Az tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 4 dakika,

2) Tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 6 dakika,

3) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 8 dakika görev yaparlar.

Az tehlikeli işyerleri için son tarih 2016

Az tehlikeli iş yerlerinin, iş yeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve hemşire çalıştırmaya başlamaları veya bu hizmetleri veren kurumlarla anlaşma yapmaları için 1 Temmuz 2016’ya kadar süreleri var.

Az tehlikeli iş yerlerinden bazıları; bakkal, manav, kırtasiyeci, pastane, çikolata imalatçısı, çiklet imalatçısı, süttozu imalatçısı, dondurmacı, gelinlik, gömlek, eldiven ve kravat imali, at ve eşek arabası imalatı, fayton imalatı, baharat imalatı, kuyumcu vs..

Kapıcı çalıştıran apartmanlarda

2016’da başlıyor

Kapıcı çalıştıran apartmanlar da 1 Temmuz 2016 tarihinden itibaren:

- İş güvenliği uzmanı,

- İş yeri hekimi,

- İş yeri hemşiresi çalıştırma ve bunları istihdam etmek suretiyle hizmet veren birimlerle anlaşmak zorundalar. Aksi halde, her ay için “idari para cezası” ödeyecekler.

 

16.01.2014